Dermatoskop to urządzenie pozwalające na szczegółowe oglądanie znamion i ich ocenę przez lekarza. Pozwala on w gabinecie lekarza bez pobierania wycinków tkankowych stwierdzić, czy dana zmiana barwnikowa jest groźna, czy nie. Ma szczególne znaczenie w diagnostyce różnicowej czerniaka złośliwego. Duża zaletą dermatoskopii jest to, iż jest ona metodą nieinwazyjną, tanią, a samo badanie trwa kilka minut.

Dermatoskopia jest badaniem odgrywającym niewątpliwie największą rolę w rozpoznawaniu niepokojących zmian barwnikowych skóry. Dermatolog dzięki specjalnemu urządzeniu ogląda zmianę pod odpowiednim powiększeniem. Dzięki temu jest w stanie ocenić charakter brzegów, asymetrię, jednolitość koloru i ukształtowania powierzchni. Badanie to pozwala na odróżnienie zwykłych, niegroźnych znamion barwnikowych od znamion niebezpiecznych.

Co to jest dermatoskopia?

Badanie dermoskopowe (dermatoskopowe) polega na oglądaniu zmian skórnych tzw. dermatoskopem, czyli urządzeniem z powiększeniem (zazwyczaj 10-krotnym) i wbudowanym oświetleniem, które pozwala na uwidocznienie głębszych struktur oglądanej zmiany. Jest to badanie całkowicie nieinwazyjne. Aparat zazwyczaj przykłada się do powierzchni badanej skóry po uprzednim pokryciu okularu olejkiem immersyjnym (czyli takim, który zmniejsza rozpraszanie i odbijanie światła). Dermatoskopia jest metodą diagnostyczną pozwalającą na różnicowanie zmian łagodnych od zmian niebezpiecznych. Badanie może być wykorzystywane w diagnostyce różnicującej zmiany naczyniowe, ziarniniakowe czy inne mogące wstępnie nasuwać podejrzenie czerniaka.

Badanie dermatoskopowe

Badanie jest całkowicie bezinwazyjne. Lekarz przykłada aparat (dermatoskop) do skóry. Wcześniej jednak pokrywa okulary specjalnym olejkiem zmniejszającym rozpraszanie i odbijanie światła.
Wynik badania dermatoskopowego przedstawia się według skali TDS tzw. wskaźnika dermatoskopowego (TDS) – im większa asymetria zmiany, bardziej nieregularne granice, większa różnorodność kolorów i liczba elementów strukturalnych widocznych w dermoskopii, tym wyższy będzie wynik TDS, a tym samym zalecane wycięcie wysoce podejrzanej zmiany. Lekarz ocenia:

  • asymetria zmiany (0-2 pkt) o ważności 1,3;
  • granice zmiany (0-8 pkt) o ważności 0,1;
  • kolor zmiany (1 -6 pkt) o ważności 0,5;
  • struktury dodatkowe jak kropki, smugi, pola o zatartej strukturze (1-5 pkt) o ważności 0,5.

Na tej podstawie oblicza się TDS (całkowity wskaźnik dermatoskopowy):

  • wynik > 5,45 – zmiana jest bardzo podejrzana, zaleca się usunięcie chirurgiczne z badaniem histopatologicznym;
  • wynik 4,75-5,45 – zmiana jest podejrzana, jednak nie wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej a jedynie kontroli;
  • wynika < 4,75 – łagodne znamię melanocytowe.
Jak często należy się badać?

Podejrzane zmiany powinno się kontrolować raz na pół roku, jednak u osób z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku obciążenia nowotworami skóry (w szczególności czerniaka),a także z licznymi znamionami, warto kontrolę wykonywać raz na 3-6 miesięcy.